{"id":107,"date":"2021-03-17T09:01:55","date_gmt":"2021-03-17T09:01:55","guid":{"rendered":"https:\/\/psikoloji.ch\/?p=107"},"modified":"2021-03-17T12:26:07","modified_gmt":"2021-03-17T12:26:07","slug":"mutsuzluk-kendinden-ve-sehirden-nefret-etmektir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/psikoloji.ch\/?p=107","title":{"rendered":"Mutsuzluk kendinden ve \u015fehirden nefret etmektir"},"content":{"rendered":"\n

Mutsuzluk kendinden ve \u015fehirden nefret etmektir<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu \u015fehirde ka\u00e7 y\u0131l\u0131m\u0131 arkamda b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131m an\u0131msam\u0131yorum. Ama tren o \u015fehre her yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, i\u00e7imde hissetti\u011fim tek \u015fey, bulabildi\u011fim ilk trene atlay\u0131p oradan ka\u00e7\u0131p gitmekti. G\u00f6zlerim yava\u015flayan trenin penceresinden y\u00fcz\u00fcme d\u00f6k\u00fclen duvarlar\u0131, \u00e7at\u0131lar\u0131, insanlar\u0131 ve renkleri g\u00f6rmezdi de, \u015fehrin nehri gibi durmak bilmeden akan, ruhumun \u00fcst\u00fcnde hi\u00e7 bir iz b\u0131rakmadan ge\u00e7ip giden zamana dalard\u0131. \u015eehirden her ayr\u0131l\u0131\u015f\u0131m, nereye olursa olsun, yeni bir umuda yolculuk<\/em><\/strong> gibiydi. Hi\u00e7 hesapta olmayan bir mutlulu\u011fun beni tesad\u00fcfen bulaca\u011f\u0131na ve beni bu \u015fehirden kurtaraca\u011f\u0131na inan\u0131rd\u0131m. <\/p>\n\n\n\n

Bu \u015fehir miydi beni mutsuz eden, yoksa mutsuzlu\u011fumu resmetti\u011fim yer miydi \u015fehir?<\/p>\n\n\n\n

Orhan Pamuk`un \u00ab\u0130stanbul – Hat\u0131ralar ve \u015eehir\u00bb kitab\u0131n\u0131 okumaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda daha bu soruyu sormam\u0131\u015ft\u0131m kendime, ta ki \u00abMutsuzluk kendinden ve \u015fehirden nefret etmektir\u00bb ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcme gelip, o ba\u015fl\u0131kta tak\u0131l\u0131p kalana kadar.<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6\u00e7-Do\u011fu-Bat\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Her g\u00f6\u00e7menin kaderidir k\u00f6k\u00fcnden kopar\u0131lmak. Tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131, bilmedi\u011fi bir iklime ve topra\u011fa yeniden ekilen bir \u00e7i\u00e7ek gibi, solup gidece\u011fimi yoksa a\u00e7\u0131l\u0131p, t\u00fcrl\u00fc renklerle g\u00fcrleyip b\u00fcy\u00fcyece\u011fimi bilinmez. G\u00f6\u00e7 kim olursa olsun herkes i\u00e7in zordur. Ama do\u011fudan bat\u0131ya g\u00f6\u00e7 en zorudur.<\/p>\n\n\n\n

Johannes Zerger \u00abIrk\u00e7\u0131l\u0131k nedir?\u00bb ad\u0131 kitab\u0131nda, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n k\u0131sa tarihsel bir \u00f6zetini ge\u00e7er. Nazi Almanya\u2019s\u0131n\u0131n Hitler adl\u0131 bir psikopatin bir eseri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fczerinde y\u00fckseldi\u011fi toplumsal ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel yap\u0131n\u0131n k\u00f6klerinin, 500 y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcre\u00e7te gerek sanatsal, gerek felsefi, edebiyat \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla ya da t\u0131p ve biyoloji gibi bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalarla \u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serer. \u00abBat\u0131l\u0131n\u0131n do\u011fuludan \u00fcst\u00fcn oldu\u011funa dair\u00bb k\u00fclt\u00fcrel inanc\u0131n da \u00fczerinde kuruldu\u011fu k\u00fclt\u00fcrel \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn izlerini be\u015feri-do\u011fa bilimlerinde, sanat eserleri ve mimaride de bulmak m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu gibi, g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n i\u00e7ini dolduran kelimeler ve \u00f6nyarg\u0131lar, do\u011fulu g\u00f6\u00e7menin tekrar tekrar y\u00fczle\u015fmek zorunda oldu\u011fu sosyolojik bir ger\u00e7ektir. Do\u011fulunun ne oldu\u011fu, kim oldu\u011fu, ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc, inanc\u0131n\u0131n ve tercihlerinin ne oldu\u011fu de\u011fil, \u00fczerine giydi\u011fi co\u011frafik resim ve o co\u011frafik resime ait \u00f6nyarg\u0131lard\u0131r onu tan\u0131mlayan. <\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131l\u0131n\u0131n do\u011fuludan daha \u00fcst\u00fcn, daha de\u011ferli oldu\u011funa dair inan\u0131\u015f, sadece bir fikir, ya da politik g\u00f6r\u00fc\u015f de\u011fil, bat\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde ya da onun etkisinde sosyalle\u015fen, harmanlanan her insan\u0131n bilin\u00e7 alt\u0131na da kaz\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r ayn\u0131 zamanda. Annesi Jamaikal\u0131 olan yazar Malcolm Gladwell, siyahlar \u00fczerindeki \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir deneyden bahseder. Deneyde sadece beyazlar de\u011fil ayni oranda siyahlar da, siyahlar hakk\u0131ndaki \u00f6nyarg\u0131lara sahiptirler. Bat\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde i\u015flenmi\u015f \u00fcst\u00fcnl\u00fck inanc\u0131, do\u011fuda do\u011fulunun-yani kendisinin daha de\u011fersiz oldu\u011funa dair i\u00e7 inan\u0131\u015f\u0131nda yans\u0131mas\u0131n\u0131 bulur.<\/p>\n\n\n\n

Siyah deri beyaz maske<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Franzt Anon Karay\u0131p Adas\u0131 Martinik do\u011fumlu, ve o zamanlar Fransiz kolonisi olmas\u0131 nedeni ile ya\u015fam\u0131n\u0131 Fransa`da s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f bir psikiyatrist ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcr. Anon \u201cSiyah Deri Beyaz Maske\u201d kitab\u0131nda kolonile\u015ftirmenin psikopatolojisini anlat\u0131r. Kendini reddetmeyi \u00f6\u011frenen siyah insan\u0131n (derisinin renginden daha \u00e7ok \u00fcst olarak kabul edilen kolonyal ulusa ait olmayanlar olarak anla\u015f\u0131lmal\u0131), onun efendisi olan beyaza benzeme patolojisini ve yok edicili\u011fini b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131 ile \u00f6n\u00fcm\u00fcze serer. Ya\u015fam\u0131n\u0131 i\u00e7ine s\u0131\u011fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 siyah derinin reddedili\u015fi ayn\u0131 zaman da kendi varolu\u015f reddidir ayni zamanda. Ama var olmak, ayn\u0131 zamanda kabul g\u00f6rmek ve de\u011ferli olmakt\u0131r da. Y\u00fczlere tak\u0131lan beyaz maske, efendisi gibi ya\u015famak, onun gibi inanmak, onun gibi davranmak de\u011ferli ve var olmaya giden yoldur \u201csiyah derili\u201d i\u00e7in. \u0130nsan\u0131n kendini terk edip, ba\u015fkas\u0131 olarak var olma \u00e7abas\u0131, onu her ge\u00e7en g\u00fcn biraz daha yok olu\u015fa yakla\u015ft\u0131r\u0131r asl\u0131nda.<\/p>\n\n\n\n

20. y\u00fczy\u0131l\u0131n say\u0131l\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinden ve edebiyat profes\u00f6r\u00fc olan Edward Said`in Oryantalizm eseri ve teorisi Anon`un d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin toparland\u0131\u011f\u0131 benzer di\u011fer bir eserdir. \u015earkiyat\u00e7\u0131 yazarlar\u0131n eserlerini inceleyip sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 toparlad\u0131\u011f\u0131 bu kitapta Said, Bat\u0131`n\u0131n Do\u011fu\u2019yu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yeri anlatt\u0131\u011f\u0131 gibi, Bat\u0131`n\u0131n elinde tuttu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcnsel ve i\u015flevsel k\u00fclt\u00fcrel hegemonyadan bahseder. Bat\u0131`n\u0131n d\u00fcnyay\u0131 anlad\u0131\u011f\u0131 ve g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yer k\u0131ble gibidir. Do\u011frunun ya da ger\u00e7e\u011fin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, onun do\u011fru ifade edildi\u011fi, ger\u00e7e\u011fin ne oldu\u011funun tart\u0131\u015f\u0131labilece\u011fi, bunlar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc olan yerde o perspektif ve o \u00e7er\u00e7evedir, yani bat\u0131 felsefesi, bilimi, d\u00fc\u015f\u00fcncesidir. Do\u011funun, do\u011fulunun kendine do\u011fru ve ger\u00e7ek\u00e7i bakabilmesi, kendini anlayabilmesi de ancak bat\u0131n\u0131n penceresine t\u0131rmanmas\u0131, onun penceresinden bakabilmesi ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Do\u011fulu g\u00f6\u00e7menin kendini buldu\u011fu, kap\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 ve i\u00e7ine girdi\u011fi \u015fehirlerde bu \u015fehirlerdir.<\/p>\n\n\n\n

Kolonile\u015ftirme patolojisindeki g\u00f6\u00e7men<\/strong><\/p>\n\n\n\n

E\u011fer do\u011fudan bat\u0131ya ise g\u00f6\u00e7, onun davet edeni yoktur. Kap\u0131s\u0131ndaki tel \u00f6rg\u00fcleri, duvarlar\u0131, sahil g\u00fcvenliklerini asarak, her yolu deneyerek o topluma girmek, o toplumda yasamak, onun bir par\u00e7as\u0131 olmak ister g\u00f6\u00e7men. Anon ve Said`in anlamaya ve anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 kolonile\u015ftirmenin patolojisinin tam ortas\u0131nda oldu\u011funun daha fark\u0131nda de\u011fildir: fail ile kurban, efendi ile k\u00f6le aras\u0131ndaki ili\u015fkidir kolonile\u015ftirmenin yarat\u0131\u011f\u0131 patolojik ili\u015fki.<\/p>\n\n\n\n

Oryantalizm teorisinin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bat\u0131l\u0131 ile do\u011fulu ili\u015fkisi de bu patolojik ili\u015fkidir. Beyaz, kendisine benzemesini ister siyahin. Siyahin ise \u201cderisini\u201d (dilini, bilin\u00e7alt\u0131na yerle\u015ftirdi\u011fi k\u00fclt\u00fcrel kodlar\u0131 vb.) de\u011fi\u015ftirme \u015fans\u0131 yoktur. Yapabilece\u011fi tek \u015fey, y\u00fcz\u00fcne, ruhuna beyaz bir maske takip efendisini taklit etmektir. <\/p>\n\n\n\n

G\u00f6\u00e7, yeni \u015fehirler ve mutluluk<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Neydi peki yukardaki sorunun cevabi: \u015fehir miydi insani mutsuz eden, yoksa mutsuzlu\u011fu resmetti\u011fimiz yer miydi \u015fehir? Kendinden farkl\u0131 olan\u0131 kabul edemeyen, ondan kendini terk etmesini ve ona benzemesini isteyen bir \u015fehiri sevmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? <\/p>\n\n\n\n

Kendini kabul edemeyen insan -nedeni ne olursa olsun- bir ba\u015fkas\u0131 olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.  Ba\u015fkas\u0131 olmaya \u00e7al\u0131\u015fan her insan\u0131n bir g\u00fcn ke\u015ffedece\u011fi \u015fey asl\u0131nda kendinden nefret etti\u011finden ba\u015fka bir \u015fey de olmayacakt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Mutlu olmak sevmektir. Bunun ilk adimi kendini sevmektir. Sevmek-kendini sevmek ya da kendini kabul etmek d\u00fcnyan\u0131n hem en kolay hem de en zor i\u015fidir. Temel g\u00fcven-kabul duygusu<\/strong> (Urvertrauen) sevginin ve kendini sevmenin en sars\u0131lmaz ve olmazsa olmaz ta\u015f\u0131d\u0131r ve bu duygu ancak k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ocukken anne baba taraf\u0131ndan verilirse insan\u0131n i\u00e7ine yerle\u015fir. E\u011fer bir \u00e7ocuk bunu ya\u015famam\u0131\u015fsa, yani temel g\u00fcven-kabul duygusu ile b\u00fcy\u00fcmemi\u015fse, ona ilerleyen yaslarda ula\u015fmak ger\u00e7ekten de \u00e7ok zordur. <\/p>\n\n\n\n

Bakmay\u0131n nice nice psikoterapi kuramlar\u0131n\u0131n ve metotlar\u0131n\u0131n oldu\u011funa. Bakmay\u0131n terapistin kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7alan\u0131n hangi nedenden \u00e7ald\u0131\u011f\u0131na, ister depresyon, ister ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, ister korku, ister travma… Her terapinin ve terapistin sizi g\u00f6t\u00fcrmek istedi\u011fi yer ayn\u0131d\u0131r: i\u00e7imizdeki sevilmeyi-kabul edilmeyi bekleyen yaral\u0131 \u00e7ocuk\u2026 \u0130\u00e7inizde duymad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ama sizden nefret eden bir ses vard\u0131r. O sesle sizi bulu\u015fturmak, o sesin \u00e7enesini kapatmak ve kendinizi bir \u00e7ocuk gibi sevmeyi \u00f6\u011fretmektir terapinin hedefi. Bunun sonucunda, \u00e7ocuklukta ya\u015fama imk\u00e2n\u0131 bulamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z o temel g\u00fcven duygusunu i\u00e7inize yerle\u015ftirmektir.<\/p>\n\n\n\n

Do\u011fulu g\u00f6\u00e7men i\u00e7in bu s\u00fcre\u00e7 daha zordur, \u00e7\u00fcnk\u00fc onu kabul etmeyen, derisini de\u011fi\u015ftirmesini isteyen \u015fehirlerde yasarlar. <\/p>\n\n\n\n

Nerden gelirseniz gelin, derinizin rengi, diliniz, inanc\u0131n\u0131z ne olursa olsun; kendinizden ba\u015fkas\u0131 olamazs\u0131n\u0131z. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z iklim ve toprak ne olursa olsun, kendi ikliminizi yaratmak, ve kendi topra\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bulmaktan yani i\u00e7 d\u00fcnyan\u0131z\u0131n \u015fehrine d\u00f6n\u00fcp, orda ya\u015famay\u0131 \u00f6\u011frenmek ve i\u00e7 d\u00fcnyan\u0131z\u0131n \u015fehirlerini sevmekten ba\u015fka \u015fans\u0131n\u0131z yoktur. <\/p>\n\n\n\n

E\u011fer nefret ediyorsan ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n \u015fehirden, demek ki d\u00f6n\u00fcp i\u00e7ine bakman\u0131n zaman\u0131 gelmi\u015ftir. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n \u015fehrin ismi ne olursa olsun, kimin olursa olsun, temel g\u00fcven ve kendini kabul duygusunu bulaca\u011f\u0131n tek yer kendi i\u00e7 \u015fehrindir. Mutluluk da i\u00e7 \u015fehrini<\/em><\/strong> ve kendini sevmektir.<\/p>\n\n\n\n

Bu yaz\u0131y\u0131 Konstantin Kavafis`in \u00fcnl\u00fc \u015fiirinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ile bitirmek istiyorum:<\/p>\n\n\n\n

Yeni bir \u00fclke bulamazs\u0131n,<\/em><\/p>\n\n\n\n

ba\u015fka bir deniz bulamazs\u0131n. <\/em><\/p>\n\n\n\n

Bu \u015fehir arkandan gelecektir.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Sen gene ayn\u0131 sokaklarda dola\u015facaks\u0131n.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 mahallede kocayacaks\u0131n; <\/em><\/p>\n\n\n\n

ayn\u0131 evlerde k\u0131r d\u00fc\u015fecek sa\u00e7lar\u0131na. <\/em><\/p>\n\n\n\n

D\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p bu \u015fehre geleceksin sonunda.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ba\u015fka  bir \u015fey umma –<\/em><\/p>\n\n\n\n

Binece\u011fin gemi yok, \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n yol yok. <\/em><\/p>\n\n\n\n

\u00d6mr\u00fcn\u00fc nas\u0131l t\u00fckettiysen burada,<\/em><\/p>\n\n\n\n

bu k\u00f6\u015fecikte, <\/em><\/p>\n\n\n\n

\u00f6yle t\u00fckettin demektir<\/em><\/p>\n\n\n\n

b\u00fct\u00fcn yery\u00fcz\u00fcnde de.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mutsuzluk kendinden ve \u015fehirden nefret etmektir Bu \u015fehirde ka\u00e7 y\u0131l\u0131m\u0131 arkamda b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131m an\u0131msam\u0131yorum. Ama tren o \u015fehre her yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, i\u00e7imde… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":110,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-107","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/psikoloji.ch\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/o_hdrtren2.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/psikoloji.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/psikoloji.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/psikoloji.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psikoloji.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psikoloji.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=107"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/psikoloji.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":108,"href":"https:\/\/psikoloji.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107\/revisions\/108"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psikoloji.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/110"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/psikoloji.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=107"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/psikoloji.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=107"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/psikoloji.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=107"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}